Bir fonksiyonun her çağrıda aynı miktarda bilgiye ihtiyaç duymaması oldukça doğaldır. Kullanıcı adını zorunlu tutarken selamlama biçimini çağırana bırakmak isteyebiliriz. TypeScript’in isteğe bağlı ve varsayılan parametreleri, bu esnekliği tip güvenliğinden vazgeçmeden sağlar. Böylece fonksiyonlarımız hem rahat kullanılır hem de “Bu değer acaba var mı?” sürprizleri kontrol altında tutulur. ``
İsteğe bağlı parametre nedir?
Bir parametrenin adından sonra ? koymak, argümanın gönderilmeyebileceğini belirtir. TypeScript bu parametrenin tipini örtük olarak undefined ile birleştirir:
function kullaniciBul(id: number, alan?: string): void {
console.log(id, alan);
}
kullaniciBul(42);
kullaniciBul(42, "e-posta");
Buradaki alan parametresinin gerçek tipi string | undefined şeklindedir. Bunu kümelerle düşünürsek kabul edilen değerler şu birleşimi oluşturur:
Dolayısıyla parametreyi doğrudan bir string gibi kullanamayız. Önce değer bulunup bulunmadığını denetlemeliyiz:
function etiketiYaz(etiket?: string): void {
if (etiket !== undefined) {
console.log(etiket.toUpperCase());
}
}
Bu kontrol, çalışma zamanında oluşabilecek hatayı daha kod çalıştırılmadan görünür hâle getirir. TypeScript burada adeta kapıdaki güvenlik görevlisidir: Biletsiz undefined, toUpperCase() eğlencesine giremez.
Varsayılan parametre nasıl çalışır?
Varsayılan parametre, argüman verilmediğinde kullanılacak değeri fonksiyon tanımında belirtir:
function selamla(ad: string, mesaj: string = "Merhaba"): string {
return `${mesaj}, ${ad}!`;
}
selamla("Ece"); // Merhaba, Ece!
selamla("Ece", "Günaydın"); // Günaydın, Ece!
mesaj için çağrı sırasında argüman zorunlu değildir; ancak fonksiyon gövdesinde değer artık string kabul edilir. Çünkü argüman undefined olduğunda varsayılan değer devreye girer. Başka bir ifadeyle:
Önemli ayrıntı şudur: null, varsayılan değeri etkinleştirmez. null bilinçli olarak boş değer gönderildiğini, undefined ise değerin sağlanmadığını ifade eder.
İki yaklaşımın karşılaştırması
| Özellik | İsteğe bağlı parametre | Varsayılan parametre |
|---|---|---|
| Sözdizimi | deger?: string |
deger = "örnek" |
| Gövdedeki tip | string \| undefined |
string |
| Kontrol gerekli mi? | Genellikle evet | Genellikle hayır |
| Argüman verilmezse | undefined kalır |
Varsayılan değer atanır |
| Uygun kullanım | Yokluk anlamlıysa | Makul bir standart varsa |
Parametre sırası ve tip çıkarımı
İsteğe bağlı bir parametre, zorunlu parametreden önce yazılamaz. Aksi hâlde hangi argümanın hangisine ait olduğu belirsizleşir:
// Hatalı: Zorunlu parametre isteğe bağlı parametreden sonra geliyor.
function raporla(format?: string, baslik: string): void {}
Varsayılan parametrelerde ise TypeScript, tipi başlangıç değerinden çıkarabilir. Aşağıdaki adet parametresi otomatik olarak number kabul edilir:
function sepetOzeti(urun: string, adet = 1): string {
return `${urun}: ${adet} adet`;
}
Varsayılan parametre zorunlu bir parametreden önce de bulunabilir; fakat sonraki argümana ulaşmak için açıkça undefined göndermek gerekir:
function bildirim(sesli = true, metin: string): void {
console.log({ sesli, metin });
}
bildirim(undefined, "Yeni mesajınız var");
Bu kullanım geçerli olsa da okunabilirliği azaltabilir. Genellikle zorunlu parametreleri başa, isteğe bağlı veya varsayılan parametreleri sona koymak daha temizdir.
Nesne parametreleriyle ölçeklenmek
Seçenek sayısı arttığında uzun parametre listeleri yerine nesne kullanmak daha anlaşılırdır:
type BaglantiAyarlari = {
adres: string;
port?: number;
guvenli?: boolean;
};
function baglan({
adres,
port = 443,
guvenli = true
}: BaglantiAyarlari): void {
console.log(`${adres}:${port}`, { guvenli });
}
baglan({ adres: "api.example.com" });
Bu modelde zorunlu ve isteğe bağlı alanlar açıkça görülür; varsayılanlar da destructuring sırasında atanır. Kısacası yokluğun anlam taşıdığı yerde ?, güvenli bir standart değer bulunduğunda = kullanın. Böylece API’niz esnekleşirken TypeScript’in koruyucu kalkanı yerinde kalır.
Yorumlar